Dante ve Vergilius Cehennem’de

Fransız ressam William-Adolphe Bouguereau’dan, görür görmez arkasındaki hikâyeyi merak ettiğimiz müthiş bir eser.

İNCELEME: @ResimVesaire

William-Adolphe Bouguereau’nun, Fransa’nın başkenti Paris’teki Musée d’Orsay’de sergilenen Dante ve Vergilius Cehennem’de eseri, İtalyan şair Dante’nin İlâhi Komedya isimli destansı şiirinde geçen bir olayı tasvir ediyor.

Dante’nin, 1308-1320 yılları arasında yazdığı ve dünya şiirinin başyapıtı olarak kabul edilen İlâhi Komedya, tam 14 bin 233 mısradan oluşuyor. Dante, bu eserinde, Cehennem, Araf ve Cennet’e yaptığı düşsel gezi sırasında karşılaştığı olayları anlatıyor.

Cehennem ve Araf yolculuğunda Dante’ye, büyük bir hayranlık duyduğu Eski Romalı büyük şair Vergilius eşlik ediyor.

Resmin odak noktasında, birbirleriyle sonsuz bir kavgaya tutuşmuş Schicchi (kızıl saçlı) ve Capocchio var.

Schicchi, yeni ölen bir Floransalının manastıra bıraktığı mirasına, adamın vasiyetini yeniden yazarak el koymaya çalışan bir hırsız. Capocchio ise bir simyacı ve tanrı tanımaz bir kâfir.

Bouguereau, kavga sahnesini tuvaline öyle bir ustalıkla yansıtmış ki sanki kavganın öznesi bizmişiz gibi bütün acıyı bedenimizde hissediyoruz.

Schicchi, dişlerini Capocchio’nun boğazına geçirmiş, dizini, belini kırarcasına hasmının sırtına dayamış. Bir eliyle rakibinin kolunu tutarken diğer eliyle de Capocchio’nun göğsünü yırtarcasına kavramış. Çaresiz Capocchio’nun tek yapabildiği, Schicchi’nin saçlarını çekmek.

Kırmızı kıyafetler içindeki Dante, şâhit olduğu manzara karşısında irkilerek peleriniyle ağzını örten Vergilius’a sarılmış.

Arkadaki cehennem zebanisinin sırıtan yüz ifadesi, gördüklerinden ne kadar memnun olduğunu gösteriyor. Yerde, duyduğu acıdan dolayı kaskatı kesilmiş başka bir günahkâr ve arka planda da birbirleriyle kavga hâlinde cezasını çeken ruhlar var.

Bouguereau’nun, Dante ve Vergilius Cehennem’de eseri için İlâhi Komedya’dan ilham aldığı bölüm şöyle:

“Ama ne Thebai’nin ne Truva’nın öfkesi,

hayvanlara, insanlara eziyet etmede,

önüne çıkanları ahırdan koşarak gelen

başıboş bir domuz gibi ısıran,

solgun ve çıplak iki gölge gibi

acımasız değildi.

Gölgelerden biri Capocchio’nun yanına geldi,

dişlerini onun ense köküne geçirdi,

yüzüstü yerde sürükledi.”

Dante, Cehennem’e yaptığı yolculuğu boyunca, günahı ile orantılı olarak ceza çeken filozoflar, şairler, politikacılar, din adamları, kraliçeler ve imparatorlar dâhil 112 kişiyle karşılaşıyor.

Cehennem’in birinci katındaki ruhlar, dürüst yaşam sürmüş, ancak çoğu Hıristiyanlıktan önce yaşadığı için vaftiz olmadan ölmüş ruhlar. İkinci katta şehvet düşkünleri, üçüncü katta açgözlüler, dördüncü katta cimriler ve savurganlar, beşinci katta öfkeli ruhlar cezalandırılıyor. Altıncı katta kâfirler, yedinci katta kendilerine ve başkalarına eziyet eden şiddet düşkünleri, sekizinci katta kadın tellalları, din sömürücüleri, rüşvet yiyenler, hileciler, hırsızlar, ikiyüzlüler, bölücüler, simyacılar, kalpazanlar, sahtekârlar var. Dokuzuncu katta vatanlarına ve akrabalarına, misafirlerine, kendilerine iyilik yapanlara ihanet eden hainler bulunuyor.

Bouguereau, 1850 yılında, Çobanlar Aras’ın Kıyısında Zenobia’yı Buluyor (Shepherds Find Zenobia on the Banks of the Araxes) eseriyle çok prestijli Prix de Rome ödülünü kazandı.

Bouguereau, henüz genç bir ressamken çok prestijli Prix de Rome Ödülü’nü kazanabilmek amacıyla iki yıl üst üste katıldığı yarışmadan eli boş dönünce Dante ve Vergilius Cehennem’de eseriyle üçüncü kez şansını denemiş. Ve yine kazanamamış…

“Azmin elinden hiçbir şey kurtulmaz” düsturuyla hareket eden Bouguereau, 1850 yılında, Çobanlar Aras’ın Kıyısında Zenobia’yı Buluyor (Shepherds Find Zenobia on the Banks of the Araxes) eseriyle yarışmaya bir kez daha katılmış ve bu sefer ödülü kazanmış.

Ödül ne mi?

Roma’da üç yıllık burslu resim eğitimi.

Resim sanatı tarihi boyunca birçok defa konu edilen Dante ve Vergilius’un cehennem yolculuğunun iki farklı versiyonu…