Jacques-Louis David (1748–1825), Fransız neoklasik resminin en önemli temsilcisi olup Napolyon Bonaparte’ın resmî saray ressamı olarak imparatorun gücünü yansıtan ikonik eserler üretmiştir. Napolyon Alpleri Geçerken ve Napolyon’un Taç Giyme Töreni gibi anıtsal tablolarla Napolyon’un mitolojik ve siyasi imajını şekillendirmiştir.
Fransa’nın başkenti Paris’teki Louvre Müzesinde sergilenen bu eser, Napolyon Bonaparte’ın kendisini “İmparator,” eşi Josephine’i de “İmparatoriçe” ilân ettiği töreni anlatıyor.
E-Bülten'e Abone Olun
Sanata dair seçkiler ve yeni içeriklerden ilk siz haberdar olun.
1804 yılında, Notre-Dame Katedrali’nde gerçekleştirilen törende Napolyon, tacı önce kendisine, daha sonra eşine takıyor. Bu tabloda Napolyon’un tacı eşine taktığı ânı görüyoruz.
İlk eskizde ressam, Napolyon’un tacı kendisine taktığı ânı çizmişse de Napolyon, resmin bu son hâlinin daha “şık” olacağına karar vermiş.
Napolyon, usullere göre Papa’nın takması gereken tacı Papa’ya taktırmamış. Tacı Josephine’in başından önce kendi başına takmış. Bu, Papa’ya ve Kilise’ye âdeta bir meydan okuma ve dünyaya da bir mesaj: “Senin önünde eğilmem, sana itaat etmem!”
Ressam, törenin yapıldığı yıl 41 yaşında olan Josephine’i (Napolyon 35 yaşında) özellikle çok daha genç göstermiş. Bu evlilik, Josephine’in ikinci evliliğiymiş. Napolyon’a tahtın vârisi olacak bir çocuk veremeyince, 14 yıllık evlilikleri sona ermiş.
Josephine’den pek hazzetmeyen, imparatoriçe ilân edilmesini onaylamayan ve ayrıca Napolyon’un erkek kardeşleri Lucien ve Joseph’le yaşadığı geçimsizlikte kardeşlerin tarafını tutan Napolyon’un annesi Maria-Letizia, Napolyon’u protesto ederek törene gelmemiş. Ressam, Napolyon’un isteğiyle anneyi baş köşeye ve resmin tam ortasına yerleştirmiş.
Napolyon’un ağabeyi Joseph (Solda, Napolyon’la kavgalı, gerçek seremonide yok) ve küçük kardeşi Louis (sağda, Josephine’in kızı Hortense ile evli)…
Napolyon’un kız kardeşleri Caroline, Pauline (Napolyon’un en sevdiği kız kardeşi) ve Elisa (soldan sağa)… Kızların sağında, Hortense (Josephine’in kızı, Louis Bonaparte’ın eşi) ve Julie Clary (Joseph Bonaparte’ın eşi)… Küçük çocuk ise Hortense ve Louis Bonaparte’ın oğlu…
Papa VII. Pius, Katedral dışında, halktan yaklaşık 2 milyon kişinin katıldığı bu törenin en önemli konuğu, kuşkusuz ki! Papa’nın varlığı, Kilise’nin, Napolyon’un imparatorluğunu “istemeyerek de olsa” onaylaması anlamına geliyor.
Törenin çok önemli bir başka konuğu daha var. Elindeki kalemle detayları defterine aktaran bir adam: Ressamın ta kendisi, Jacques-Louis David!
Kalabalığın içinde Osmanlı’nın Paris’teki elçisi Mehmet Sait Halet Efendi de var. Aslında Müslümanların katedrale girmesi yasak. Napolyon’un bir Müslümanı tabloya ekletmesi, Mısır seferi sırasında tanıdığı ve “Muhammed’in dinini daha çok seviyorum, bizimkinden daha az saçma” dediği İslâm dinine olan ilgisini de gösteriyor.
Egemenlik asası, “Adaletin eli” asası ve imparatorluk küresi de, ressam David’in tablosuna eklediği, Napolyon’un imparatorluk propagandasını pekiştiren önemli semboller… Resimdeki bir başka sürpriz de Napolyon’un hemen arkasındaki Jül Sezar! Napolyon, resmin bitmiş hâlini gördükten sonra “Bu bir tablo değil. Bu resimde yürüyen insanlar var. Hayat her yerde. David, seni selâmlıyorum! Beni bir Fransız şövalyesi yaptın!” sözleriyle memnuniyetini dile getirmiş.
Resim içinde resim… Fransız ressam Louis-Leopold Boilly, “Louvre’da David’in Taç Giyme Töreni Resmine Bakan Halk” eserinde, “Napolyon’un Taç Giyme Töreni” tablosunun önündeki müze ziyaretçilerini resmetmiş.